حسن فراهانى

59

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

* توافق خوانين كشكولى با كمپانى نفت انگليس و ايران كارگزارى وزارت امور خارجه ايران در بوشهر ، امروز در تلگرامى به وزارت‌خانه ضمن اعلام دوباره خبر ديدار خوانين كشكولى با مسئولين كمپانى نفت جنوب نوشت كه قراردادى بين طرفين منعقد شده « كه از كليه مواد آن اطلاعى ندارم ولى آنچه معلوم است دو ماده آن اين است كه كمپانى نقدا بالغ بر ده هزار تومان به خوانين پرداخت نمايد و پس از كشف نفت هم صدى سه از عايدات به خوانين بپردازد . » 4 * اعتراض اهالى گيلان به سانسور روزنامه ايران در شماره امروز خود نوشت كه « اهالى رشت به وزارت داخله شكايت كرده‌اند كه از طرف حكومت [ نظامى ] گيلان در مكاتيب و مراسلات عمومى سانسور برقرار و مراسلات در راه باز مىشود و در اين موقع علتى از براى سانسور مراسلات موجود نيست و تقاضا نموده‌اند مقرر شود رفع سانسور بنمايند . » 5 * انتصاب رئيس لشكر استرآباد كلنل محمد خان از طرف وزارت جنگ به سمت رياست لشكر استرآباد منصوب شد . اين خبر را روزنامه اتحاد در شماره امروز خود به چاپ رساند . 6 * آغاز انتخابات در شهر رشت انتخابات براى مجلس شوراى ملى در شهر رشت آغاز شد و انجمن نظار نيز تعيين شده ، شروع به كار كردند . خبر ديگر از اين شهر حاكى است كه از طرف حكومت نظامى اعلانى منتشر شده كه قمار را در مهمان‌خانه‌ها و كلوپها ممنوع كرده است . 7 * شيوع سالك در تهران با گسترش محسوس بيمارى سالك در تهران مجلس حفظ الصحه دولتى در نامه‌اى به وزارت داخله خواست كه به اداره نظميه امر شود سگهاى ولگرد شهر را از بين ببرند . 8 همچنين اداره صحيه بلدى تهران نيز در اطلاعيه‌اى خطاب به مردم نوشت كه گرچه اوضاع بهداشتى شهر تهران خوب است ولى به دليل واقع شدن در فصل بهار بعضى امراض شايع مىشود كه لازم است مراقبتهاى لازم صورت گيرد . اين اداره نظافت‌خانه و مستراح ، ريختن آهك و كوئولين در جاهايى كه احتمال تجمع پشه هست ، استفاده از پشه‌بند ، شستن سبزىهايى كه خام مصرف مىشود ، جوشاندن آب مشروب ، نشستن لباس در آبهاى جارى را به مردم توصيه كرد . 9 * رسيدگى به مطالبات سعد الدوله امروز به دعوت هيأت وزيران كميسيونى تشكيل شد تا به مطالبات سعد الدوله رسيدگى كند . اين جلسه در ساختمان هيأت وزراء برپا شد و مشار السلطنه و عميد السلطنه نيز دعوت شده بودند در آن شركت كنند . نتيجه اين نشست چنين بود : « چون مطالبات حضرت آقاى سعد الدوله فقط شامل يك مقدار اسناد خرج است كه رسيدگى و تشخيص آنها از وظايف مخصوص وزارت جليله ماليه است عليهذا كميسيون قانونا نمىتواند وارد در تشخيص حساب و تعيين طلب معظم له بشود و بايد از طرف هيأت معظمه دولت امر و مقرر شود وزارت ماليه كه تنها صلاحيت رسيدگى و تعيين طلب حضرت معظم له را دارد مطابق مقررات ادارى به اسناد و نوشتجات رسيدگى و مطالبات حقه ايشان را معلوم و در طريقه پرداخت آن پيشنهادى به هيأت محترم دولت نموده تا از طرف دولت به وسايل مقتضيه قرار تأديه آن داده شود . » 10 * ورود تجهيزات سردار عشاير قراچه‌داغى به تبريز به نوشته روزنامه ايران « پانصد شتر از شهر [ تبريز ] كه به آبخوره براى حمل اسلحه سردار عشاير برده بودند امروز قريب دويست شتر و قاطر كه از تفنگ و سه تير و فشنگ و ديناميت و گلوله توپ و دو عراده توپ هفت سانتىمترى كه پنجاه نظامى همراهش بود وارد شهر نمودند . » 11 * تشويق دانش‌آموزان به مناسبت جشن تاجگذارى حدود يك هزار نفر از محصلان مدارس رشت امروز در دار الحكومه گرد آمده ، سرود ملى خواندند . وثوق السلطنه والى گيلان براى تشويق شاگردان يكصد تومان به معلمان آنها داد . به همين مناسبت هم نزديك به يكصد و پنجاه نفر از مقامات داخلى و خارجى در ميهمانى حاكم رشت شركت كردند . 12

--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1119 ، ص 1 . ( 2 ) . مكى ، تاريخ بيست ساله ايران ، ج 2 ، ص 81 ؛ آذر شهرضايى ، فرخى يزدى سرانجام . . . ، صص 7 و 8 . ( 3 ) . روزنامه اتحاد ، شم 149 ، ص 3 . ( 4 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، سند شم 293003257 ، آرشيو 604 ع 3 ب آ ا ، شم ميكروفيلم 00220156 . ( 5 ) . روزنامه ايران ، شم 1117 ، ص 2 . ( 6 ) . روزنامه اتحاد ، شم 147 ، ص 3 . احتمال دارد وى همان سرتيپ محمد خان فرمانده فوج پهلوى تيپ گارد تيرانداز باشد كه از ابتداى فروردين 1301 رياست تيپ پياده لشكر غرب را به عهده گرفته بود . ( اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 15 ، ص 48 ) . ( 7 ) . همان‌جا . ( 8 ) . روزنامه ايران ، شم 1117 ، ص 3 . ( 9 ) . روزنامه اتحاد ، شم 147 ، ص 4 . ( 10 ) . اسنادى از اختلافات و دعاوى . . . ، صص 284 و 285 . ( 11 ) . روزنامه ايران ، شم 1121 ، ص 1 . ( 12 ) . روزنامه اتحاد ، شم 159 ، ص 1 . در آن زمان سرود ملى به مفهوم امروز وجود نداشته است . شايد منظور سرودى با احساسات ملى بوده است .